protocol

Waar dient er rekening mee gehouden te worden bij het maken van een "tactical medicine"protocol.

Wanneer u wilt weten hoe u uw personeel het beste op kunt leiden, dient u een aantal zaken te overwegen:

Wat zijn de specifieke kenmerken van het werkterrein van het personeel?
Welke risico’s worden zij aan blootgesteld? (risico analyse)
Wat voor klimatologische omstandigheden?
Binnen hoeveel tijd kan een professionele hulpverlener de zorg overnemen in worst case scenario?
Wat voor type letsel kunnen zij tijdens werkzaamheden oplopen?
Welke beperkingen gelden er voor een medische uitrusting?
Hoeveel tijd wilt u investeren in de opleiding?
Hoeveel tijd bent u bereid te investeren in de na-/ bijscholing van uw personeel?

Antwoorden op deze vragen zijn van invloed op de invulling van het medisch tactische protocol en de uitgebreidheid van de opleiding en nascholing.

Hoe de hulpverlening er in een tactisch medische werkomgeving uiteindelijk uitziet hangt af van:
Mate van veiligheid op moment van een ongeval/ incident (hot, warm, cold/ permissive, semipermissive of nonpermissive environment)
Aantal beschikbare hulpverleners.
Opleidingsniveau (diagnostische en therapeutische vaardigheden) en medische uitrusting van de hulpverleners.
Tactische overwegingen (afweging missie belang en slachtoffer belang)
Beschikbare transport mogelijkheden (gewondendraagsysteem, voertuig etc)
Afvoertijd naar professioneel hulpverlener (of andersom: binnen hoeveel tijd kan een professioneel hulpverlener bij het slachtoffer komen)

Protocollaire stappen

Type incident

Wat is er gebeurd? Wat zijn de gevaren? Hoeveel slachtoffers zijn er? Situational Awareness

Is er gevaar: dan dient er gehandeld te worden volgens beschikbare doctrines en protocollen. Zo beschikken sommige legers over een scala aan veiligheidsprotocollen bij incidenten: zorg onder vuur gevaarlijke omstandigheden, IED protocol, mijn protocol, CBRN protocol, vliegincident, voertuig incident, ingestort gebouw, steile helling, maritiem incident, Brand etc.

Voor dat er überhaupt gestart kan worden met medische hulpverlening dient er gehandeld te worden naar veiligheidsprotocol.

Het enige medische wat op dat moment kan plaats vinden is van afstand een slachtoffer te coachen. Deze is namelijk op dat moment aangewezen op zelfzorg. Wanneer het slachtoffer (bijvoorbeeld een teamlid van een militaire eenheid) gewond raakt kan hij zichzelf proberen in dekking te brengen en starten met bijvoorbeeld het stelpen van levensbedreigende bloedingen met behulp van een tourniquet en goed verbandmateriaal.

Kan de onveilige situatie niet opgeheven worden en loopt een slachtoffer direct gevaar, dan wordt de afweging gemaakt of en hoe het slachtoffer, door hoeveel man verplaatst kan worden naar een veiligere omgeving.

Om dit efficiënt te kunnen uitvoeren, dient het personeel goed opgeleid te zijn om noodverplaatsingen uit te kunnen voeren in diverse scenario’s (alleen, met meerdere hulpverleners, met volledige uitrusting aan etc)

Hierbij dienen gewapende slachtoffers (ook van eigen eenheden wanneer getwijfeld wordt of het wel veilig is om het slachtoffer in het bezit te laten blijven van zijn eigen wapens) zo snel mogelijk na de noodverplaatsing naar veiligere omgeving.

Meerdere slachtoffers

Bij aanslagen is er vaak sprake van meerdere (vaak ernstig verwonde) slachtoffers. Nadat de slachtoffers zich in veilig gebied bevinden (na beveiliging of verplaatsing) dient er snel bekeken te worden wie het eerst hulp nodig heeft.

Dit dient snel te gebeuren zodat het niet zo kan dat terwijl u uitgebreid onderzoek doet bij 1 slachtoffer, een ander slachtoffer stikt ten gevolge van een obstructie van zijn luchtwegen door een naar achter gezakte tong.

Een goede triage methode is de Zeef Triage (MIMMS)

Nu u bekeken heeft welk slachtoffer eerst hulp nodig heeft en bij de triage bewusteloze slachtoffers in stabiele zijligging hebt gelegd en in geval van levensbedeigende extremiteiten bloedingen een tourniquet heeft laten aanbrengen begint de behandeling van de individuele slachtoffers, waarbij het meest ernstig gewonde slachtoffer het eerst bekeken wordt.

Behandeling van individuele slachtoffers

Wat u aanleert aan uw personeel hangt af van onder andere de geïnvesteerde opleidingsduur, is de hulpverlener wet BIG geregistreerd?, binnen hoe lang neemt een professionele hulpverlener de zorg over? Etc

Omdat blijkt dat de meeste slachtoffers van geweldsdelicten overlijden te gevolge van catastrofaal bloedverlies wordt gestart met een snelle check op direct levensbedreigende bloedingen.

Indien die er zijn dan worden deze gelijk gestelpt. Is er 1 hulpverlener (die misschien ook nog andere taken heeft) dan wordt gestart met een tourniquet. Zijn er meerdere hulpverleners en staat de tactische situatie het toe dan kunnen de stelpende maatregelen in gebruikelijke volgorde kunnen worden genomen, namelijk:

· Directe druk op de wond (wond opvullen met gaas en vuist erop, dit minimaal 5 minuten vasthouden), indien mogelijk in combinatie met hooghouden van de extremiteit

· Werkt dit niet voldoende: toepassen van geavanceerde hemostatische materialen wanneer u erin bent opgeleid (bijvoorbeeld Hemcon)

· Een tourniquet

Deze fase mag niet te lang duren en binnen 1 minuut dient de hulpverlener door te gaan naar het beoordelen van de ademweg. Ademweg obstructies worden opgeheven door middel van eenvoudige ademweg manoeuvres en mondreiniging. Bewusteloze slachtoffers worden daarna met in acht name van risico op nekletsel in stabiele zijligging gebracht indien het niet mogelijk is om continue de ademweg van het slachtoffer te blijven observeren. Lukt het niet om de ademweg vrij te krijgen en vertoont het slachtoffer tekenen van ernstige luchtwegobstructie dan dient deze ASAP afgevoerd te worden naar een medisch hulpverlener.

Zo nee dan wordt bekeken of er levensbedreigende letsels van de borstkas zijn. Gaten worden afgeplakt met bijvoorbeeld een Asherman ventiel en laat fladder segmenten ondersteunen. Leert u een spanningspneumothorax te diagnosticeren en denkt u aan dit letsel, dan zo snel mogelijk afvoer naar een hulpverlener die dit letsel kan opheffen.

Vervolgens wordt rustiger gekeken of er bloedingen over het hoofd gezien zijn.

Er wordt gekeken naar shock parameters en de pols frequentie wordt ingeschat aan.

Is er sprake van shock? Afvoer.

Het bewustzijn van een slachtoffer wordt beoordeeld en vervolgens wordt het slachtoffer beschermd tegen risico op afkoelen. Trauma en afkoelen is namelijk een zeer slechte combinatie die de prognose van een traumaslachtoffer vermindert.

Ernstige fracturen en wonden worden gespalkt en verbonden indien er tijd voor is en het slachtoffer wordt snel afgevoerd.